Περισσότερος χρόνος μπροστά στις οθόνες συνδέεται με χειρότερη ανάπτυξη των παιδιών

Ο χρόνος που περνούν τα παιδιά μπροστά στις οθόνες φαίνεται να συνδέεται με την ανάπτυξή τους, επηρεάζοντας μεταξύ άλλων τη μάθηση, την ομιλία και τη διαχείριση των συναισθημάτων τους. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης, η οποία συγκέντρωσε και ανέλυσε δεδομένα από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα αρκετών δεκαετιών, εξετάζοντας σχεδόν 3 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας έως 18 ετών από 64 χώρες.

Στο μικροσκόπιο οι μαθησιακές δεξιότητες

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο αυξάνεται ο χρόνος που περνούν τα παιδιά μπροστά στις οθόνες, τόσο συχνότερα καταγράφονται λιγότερο ευνοϊκά αποτελέσματα σε διάφορους τομείς της ανάπτυξής τους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι γνωστικές και μαθησιακές δεξιότητες, η γλωσσική ανάπτυξη, η συμπεριφορά και η ικανότητα διαχείρισης των συναισθημάτων.

Όπως τονίζουν οι ερευνητές οι συσχετίσεις που εντοπίστηκαν ήταν στην πλειονότητά τους σχετικά μικρές. Ωστόσο, όπως επισήμανε, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αμελητέες, καθώς η χρήση ψηφιακών συσκευών αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας των παιδιών.

Μάλιστα, οι νεότερες έρευνες που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση εμφάνισαν ισχυρότερες συσχετίσεις ανάμεσα στον χρόνο μπροστά στις οθόνες και τις αναπτυξιακές επιδόσεις σε σχέση με τις παλαιότερες. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι έχει αλλάξει σημαντικά ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά χρησιμοποιούν την τεχνολογία. Πριν από δύο δεκαετίες, η χρήση περιοριζόταν συχνότερα στην παρακολούθηση τηλεοπτικών προγραμμάτων, ενώ σήμερα τα παιδιά έχουν διαρκή πρόσβαση σε φορητές, διαδραστικές συσκευές που προσαρμόζονται στις επιλογές και τις αντιδράσεις τους.

Δεν είναι όλες οι χρήσεις των οθονών επιβλαβείς

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως οι ψηφιακές συσκευές είναι από μόνες τους επιβλαβείς για τα παιδιά. Αντίθετα, η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για τη μάθηση, τη δημιουργικότητα και την επικοινωνία. Το ζήτημα αφορά κυρίως τον τρόπο χρήσης της και τον χρόνο που καταλαμβάνει στην καθημερινότητα.

Η παρατεταμένη χρήση οθονών ενδέχεται να περιορίζει τον χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους τα παιδιά για άλλες δραστηριότητες απαραίτητες για την ανάπτυξή τους, όπως ο επαρκής ύπνος, η σωματική άσκηση, το ελεύθερο παιχνίδι, η μάθηση και η άμεση επαφή με άλλους ανθρώπους.

Για τον λόγο αυτό, αντί οι γονείς να προσπαθούν να αποκλείσουν εντελώς τις οθόνες από τη ζωή των παιδιών, μπορούν να ξεκινήσουν θέτοντας συγκεκριμένα όρια. Μία από τις προτάσεις είναι να καθιερωθούν ώρες ή δραστηριότητες χωρίς ψηφιακές συσκευές, όπως τα οικογενειακά γεύματα, ώστε να ενισχύεται η επικοινωνία και η ουσιαστική επαφή μεταξύ των μελών της οικογένειας.

Οι προοπτικές της μελέτης

Οι επόμενες έρευνες θα επικεντρωθούν στο ποια παιδιά επηρεάζονται περισσότερο από τις διαφορετικές ψηφιακές εμπειρίες και στους παράγοντες που εξηγούν αυτές τις διαφοροποιήσεις. Στόχος είναι να γίνει καλύτερα κατανοητή η σύνθετη σχέση ανάμεσα στην τεχνολογία και την ανάπτυξη των παιδιών, ώστε οι οικογένειες και οι αρμόδιοι φορείς να μπορούν να διαμορφώνουν πιο αποτελεσματικές πρακτικές χρήσης.